అమెరికాలో ఆరంకెల జీతం వచ్చే ఉద్యోగం, లాటరీలో లభించిన హెచ్-1బీ (H-1B) వీసా.. వీటన్నింటినీ వదులుకుని కుటుంబం కోసం ఓ భారతీయ యువతి స్వదేశానికి తిరిగొచ్చేశారు. కేవలం కుటుంబానికి దగ్గరగా ఉండాలనే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్టు గురుగ్రామ్కు చెందిన 28 ఏళ్ల దిశా లంబా వెల్లడించారు. ఉన్నత విద్య కోసం 2021లో అమెరికాకు వెళ్లిన ఆమె.. న్యూయార్క్ యూనివర్సిటీలో కంప్యూటర్ ఇంజనీరింగ్లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పూర్తిచేశారు. అనంతరం 'సివీఎస్ హెల్త్' (CVS Health) సంస్థలో డేటా సైంటిస్ట్గా కెరీర్ మొదలుపెట్టారు.'బిజినెస్ ఇన్సైడర్'తో మాట్లాడిన లంబా.. అమెరికాలో ఉండటం వల్ల తాను ఎంతో స్వతంత్రంగా, ఆత్మవిశ్వాసంతో మారగలిగానని చెప్పారు. అయితే, ఆ స్వేచ్ఛ వెనుక మాటల్లో చెప్పలేని ఒక వేదన ఉందన్నారు. ‘‘అమెరికాలో నాకు అద్భుతమైన జీవితం ఉంది. కానీ కుటుంబానికి దగ్గరగా ఉండాలనే ఉద్దేశంతో మే 2026లో భారత్కు తిరిగిరావాలని నిర్ణయించుకున్నాను.. అలాగే హెచ్-1బీ వీసాలపై ఆంక్షలు నాకు నచ్చలేదు’’ అని లంబా తెలిపారు.అమెరికా నుంచి స్వదేశానికి‘‘నేను ఇండియాలో పుట్టి పెరిగాను.. నేను ఇంట్రోవర్ట్ కావడం వల్ల కంఫర్ట్గా ఉండే చోట ఉండటానికే ఇష్టపడేదాన్ని.. కానీ మా నాన్న నన్ను మాస్టర్స్ చదువు కోసం అమెరికాకు పంపించాలని కలలు కనేవారు... ఆయన స్నేహితుల పిల్లలు అమెరికా, యూకేలకు వెళ్లి ఉన్నతంగా ఎదిగారు.. నేను కూడా అలాగే కావాలని కోరుకున్నారు’’ అని ఆమె చెప్పారు. ‘‘పనిచేసే సంస్థ నా H-1B వీసాకు స్పాన్సర్ చేసింది.. నేను మార్చి 2026లో లాటరీలో ఎంపికయ్యానని నాకు తెలియజేశారు. అయితే, చివరికి భారతదేశానికి తిరిగి రావాలనేది నా ప్రణాళిక, ఆ సమయానికే నేను ఆ నిర్ణయం తీసుకున్నాను’’ అని ఆమె అన్నారు.‘‘సాయంత్రం 5 కాగానే రోజు ఎలా గడిచింది అని అడిగేందుకు పక్కన ఎవరూ ఉండేవారు కారు. నాకు స్నేహితులు ఉన్నారు, కానీ స్నేహితులు ఎప్పటికీ కుటుంబం కాలేరు. నా బెస్ట్ ఫ్రెండ్ అయిన మా అమ్మతో మాట్లాడటానికి టైమ్ జోన్ తేడాల ప్రకారం వీడియా కాల్స్ ప్లాన్ చేసుకోవాల్సి వచ్చేది’’ అని ఆమె ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.హెచ్-1బీ వీసా వల్ల ప్రయోజనాలు ఉన్నప్పటికీ, దాని ఆంక్షలు తనకు నచ్చలేదని లంబా అన్నారు. హెచ్-1బీ వీసాపై ఉంటే వేరే కంపెనీకి మారడం, అదనపు ఆదాయ మార్గాలను వెతుక్కోవడం లేదా కెరీర్లో చిన్న విరామం తీసుకోవడం చాలా కష్టమని ఆమె తెలిపారు.‘‘ఒక్కసారి హెచ్-1బీ వీసా వచ్చిందంటే అమెరికా దాటి వెళ్లి మళ్లీ రావడానికి కొత్త వీసా స్టాంపింగ్ అవసరం. భారత్లో స్టాంపింగ్ అపాయింట్మెంట్ పొందడం పెద్ద ప్రహసనం. సాధారణంగా హెచ్-1బీ వీసాను దశల వారీగా ఇస్తారు కాబట్టి, నిరంతరం వీసా వ్యవహారాలను మేనేజ్ చేసుకోవాల్సి వస్తుందని అనిపించింది’’ అని ఆమె వివరించారు.ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసిన తర్వాత గురుగ్రామ్ చేరుకుని, ప్రస్తుతం తన తల్లిదండ్రులు, సోదరుడితో కలిసి ఉంటున్నారు. ఉపాధి వీసా నిబంధనలు లేకపోవడం వల్ల లభించిన స్వేచ్ఛతో ఆమె రెండు నెలల కెరీర్ బ్రేక్ తీసుకున్నారు. ప్రస్తుతానికి చేతిలో ఎలాంటి ఆఫర్ లేకపోయినప్పటికీ, అమెరికాకు సమానమైన కెరీర్ అవకాశాలు భారత్లో కూడా ఉన్నాయని లంబా స్పష్టం చేశారు.హెచ్-1బీ వీసా జారీలో కఠిన నిబంధనలుగత నెలలో అమెరికా హోమ్ల్యాండ్ సెక్యూరిటీ డిపార్ట్మెంట్ (DHS) హెచ్-1బీ వీసా ఫీజును 1,03,265 డాలర్లుకి పెంచాలని ప్రతిపాదించింది. ఒకవేళ ఈ ప్రతిపాదనలు అమల్లోకి వస్తే.. అమెరికాలోని విదేశీయులకు ముఖ్యంగా హెచ్-1బీ వీసా లబ్ధిదారులలో 70 శాతానికి పైగా ఉన్న భారతీయులకు ఖర్చులు విపరీతంగా పెరుగుతాయి.ఫీజు భారీగా పెంపుతో పాటు ఉద్యోగం మారేందుకు ఉన్న 60 రోజుల గ్రేస్ పీరియడ్ను తొలగించాలని కూడా DHS ప్రతిపాదించింది. ఈ నిబంధన అమలు చేస్తే ఉద్యోగం పోయిన వెంటనే వారు అమెరికాను విడిచిపెళ్లాల్సి వస్తుంది. లేదంటే స్టేటస్ ఉల్లంఘనలను ఎదుర్కొంటారు. అలాగే, హెచ్-1బీ వీసాదారుల జీవిత భాగస్వాములకు ఇచ్చే వర్క్ పర్మిట్లను రద్దు చేయడానికి ట్రంప్ యంత్రాంగం ప్రయత్నిస్తోంది. ఇదే జరిగితే పదేళ్లకు పైగా అర్హులైన H-4 వీసాదారులు చట్టబద్ధంగా పనిచేయడానికి ఉన్న అవకాశాన్ని తొలగించినట్లవుతుంది. H-4 వర్క్ పర్మిట్ ఉన్నవారిలో ఎక్కువ మంది భారతీయులే కావడంతో ఈ చర్యల వల్ల భారతీయ నిపుణులపైనే అత్యధిక ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.
